(سونداژ بیمار زن و مرد)

هدف :

  1.  گرفتن نمونه ادرار استریل برای تشخیص بیماری
  2. خالی کردن مثانه درمواقعی که بیمارقادربه ادرار کردن نباشد 
  3. خالی کردن ادرار باقی مانده از مثانه .
  4. خالی کردن مثانه قبل از عمل جراحی .

وسایل لازم :

  • سینی بزرگ ویا ترالی حاوی
  1. بسته استریل مخصوص سنداژ شامل :

الف : دو عدد کاسه کوچک                  

 ب : یک عدد رسیور

 ج : چهارعدد حوله ویا شان پرفوره           

د : پنبه گلوله شده به مقدار لازم

 ه : گاز 4 × 4 یک یا دو عدد                   

و : پنس

  1. دو عدد سند نلاتون استریل به اندازه های مناسب (16 – 14 ) برای خانم ها ،(18 – 16 ) برای مردان (10 – 8 ) برای بچه ها .
  2. دستکش استریل به اندازه مناسب
  3. آب مقطر ومحلول ضد عفونی کننده معمول دربخش .
  4. مشمع و رویه آن .
  5. پتوی حمام .
  6. چراغ پایه دار .
  7. پاکت کاغذی .
  8. ورقه کامل آزمایشگاه در صورت لزوم .
  9. ماده نرم کننده استریل .
  10. شیشه استریل جهت نمونه ی ادرار .
  11. ماسک وگان .
  12. لگن توالت – صابون در جا صابونی – لیف حمام  – لگن حمام .

دستور عمل :

1- دستور پزشک را یک بار دیگر بخوانید .

2- دست ها را بخوبی بشویید .

3- سینی یا ترالی را با سایر وسایل لازم وچراغ پایه دار به اتاق بیمار ببرید .

4- جریان عمل را برای بیمار شرح داده و دوراو را پاراوان بگذارید .

5- از پتوی حمام برای پوشش بیمار استفاده کرده ملافه¬ها را بطرف پایین تخت تا بزنید.

6- چراغ را در محل مناسب قرار دهید .

7- مشمع ورویه را زیر بیمار پهن کنید ،شلوار بیمار را خارج کنید ،لگن توالت را زیر بیمار قرار داده اعضا تناسلی بیمار را با لیف آغشته به آب وصابون شسته سپس لگن را برداشته واو را در وضعیت خوابیده به پشت یا به پهلو یا لیتاتومی قرار دهید .

8- پاکت کاغذی را درجایی بگذارید که به آسانی بتوانید پنبه های استفاده شده را درون آن بریزید .

9- دست های خود را بشویید .

10-  بسته استریل را باز کرده وبا استفاده از پنس استریل یا فور سپس استریل تعدادی از پنبه های استریل را در یکی از کاسه ها گذاشته ومقداری محلول ضد عفونی کننده روی آن بریزید .درکاسه دیگر تعدادی پنبه گذاشته وروی آن آب مقطر بریزید ،یکی از سندها را باز کرده ودرون سینی بگذارید کمی ماده نرم کننده بر روی یک عدد گاز استریل بریزید .

11-  بسته محتوی دستکش استریل را روی میز به طریقی که براحتی بتوانید از آن استفاده کنید باز کنید .

12-  قبل از پوشیدن دستکش استریل دقت کنید تمام وسایل در دسترس هستند وبیمار آماده می باشد.

13-  در حالی که در سمت راست بیمار ایستاده اید پتوی حمام را ازروی قسمت تناسلی بالا بزنید .

14-  دستکش ها را به طریق یاد داده شده بپوشید.

سنداژ ادراری بیمار زنان: 

15-  شان پرفوره را روی بیمار بیاندازید، چنانکه از چهار حوله استفاده شود به ترتیب اولین حوله را زیر باسن بیمار، دومین حوله را روی پای دورتر، سومین حوله را روی پای نزدیکتر وچهارمین حوله را بر روی شکم قرار دهید .

16-  لب های بزرگ واژن را با استفاده از فور سپس و پنبه آغشته به محلول ضد عفونی کننده تمیز کنید .بدین ترتیب که هر گلوله پنبه را فقط یک بار از بالا به پایین بکشید پنبه¬های استفاده شده را درون پاکت کاغذی بیاندازید .

17-  با دست چپ (انگشت شصت وسبابه) لب¬های بزرگ واژن را باز کنید .با استفاده از فور سپس وپنبه آغشته به محلول ضد عفونی کننده لب های کوچک واژن را از بالا به طرف پایین بشویید.

18-  دست خودرا طوری حرکت دهید که انگشت سبابه و انگشت میانی شما بر روی لب¬های کوچک واژن قرار گرفته وبا باز کردن آنها از هم مجرای خروج ادرار را نمایان سازید سپس با استفاده از پنس وپنبه آغشته به محلول ضد عفونی کننده مجرای خروج ادرار را به خوبی از بالا بطرف پایین تمیزکنید .دقت شود هر پنبه لازم است فقط یک بار مصرف شود. برای نمایان شدن مجرای خروج ادرار بهتر است لب های کوچک واژن را بطرف بالا بکشید دقت کنید که دست شما تا پایین سنداژ لازم است در این وضعیت باقی مانده واجازه ندهید لب های کوچک واژن به هم نزدیک گردد .

19-  پنس را کنار گذارده، رسیور را در وسط پای بیمار نزدیک پرینه قرار دهید .

20-  سند را طوری با گاز 4 × 4 بردارید که اولاً دست شما در بزرگسالان در 10 سانتی متری ودر کودکان در 3 سانتی متری سرسند قرار گیرد .ثانیاً دست شما با سر سند تماس پیدا نکند ،نوک سند را با ماده لغزنده آغشته کنید .

21-  در حالی که انتهای سند داخل رسیوراستریل قرار دارد سر سند را به آرامی داخل مجرای ادرار ببرید .تا ادرار خارج شود معمولاً فرو کردن 5 سانتی متر در بزرگسالان و2.5 سانتی متر در کودکان کافی خواهد بود .

22-  پس از اینکه ادرار شروع  به خارج شدن کرد دست چپ خود را از لب های کوچک واژن برداشته وسند را درمحل ورود به مجرا نگه دارید .چنانکه تهیه نمونه ادرارجهت آزمایش لازم است اقدام کنید .

23- پس از اینکه مثانه خالی شد ،سند را به آرامی بیرون آورده ودرون سینی قرار دهید .

24- دستکش ها را به طریقه صحیح خارج کنید .

25- بیمار را تمیز وخشک کنید وپس از برداشتن مشمع و رویه، لبا س را به بیمار بپوشانید و بیمار را در حالت آرامی قراردهید .

26- وسایل را جمع آوری کرده، ترالی را به اتاق نظافت ببرید. ادرار بیمار را اندازه گرفته وسایل را شسته، ضدعفونی نموده، جهت استریل کردن به مرکز وسایل استریل بفرستید.

توجه:

1- چنانکه درهنگام ورود سند به مجرای ادرار با مقاومتی روبرو شدید ازبیمار بخواهید نفس عمیق بکشد تا سند راحت تر وارد شود .چنانچه ورود سند امکان پذیر نگردید عمل را متوقف کنید

2- چنانچه سند وارد واژن گردید باید آن را عوض کرده واز سند دیگری استفاده کنید .

3- پیشنهاد می گردد که هرگزدریکبارسنداژبیماربیشتراز750 میلی لیتر ادرار ازمثانه خارج نکنید .

 سنداژ ادراری بیمار مرد

  1. تا مرحله 14 نظیر سنداژ بیمار زن اجرا خواهد شد .
  2.  شان پرفوره را بر روی ناحیه پرینه بیمار طوری قرار دهید که آلت تناسلی بیمارخارج آن قرارگیرد درصورت استفاده ازحوله استریل اولین حوله را زیرآلت تناسلی و دومین را بالای آلت تناسلی قرار بدهید، بطوری که فقط آلت تناسلی خارج آن قرار گیرد.
  3. برای تمیز کردن مجرای ادرار آلت تناسلی را طوری با انگشت شصت وسبابه نگهدارید که براحتی بتوانید مجرای ادرار راشسته و تمیز کنید، در آقایان که ختنه نشده¬اند شستن قسمت زیرین پوسته اطراف وابتدای مجرای ادرار ضروری خواهد بود، برای شستن از پنس و پنبه آغشته به محلول ضدعفونی کننده استفاده کنید. شستن را ازمحل مجرا به اطراف به طور دورانی انجام داده، هر پنبه را فقط یک بار استفاده نموده وسپس در پاکت کاغذی بیاندازید .
  4.  پنس را کنار بگذارید، رسیور را در وسط پای بیمار نزدیک آلت تناسلی قراردهید .
  5.  سند را طوری با گاز 4 × 4 بردارید که اولاً دست شما در بزرگسالان در 10 – 8  سانتی متری ودر کودکان پسردر 2.5 سانتی متری سر سند قرارگیرد .ثانیاً دست شما با سرسند تماس پیدا نکند .
  6. برای ورود سند لازم است آلت تناسلی بیمار را طوری در دست بگیرید که با بدن زاویه  90 درجه بسازد، ضمناً پوست سر آلت تناسلی را بطرف پایین بکشید سپس سر سند را به آرامی داخل مجرای ادرار کنید، تا ادرار خارج شود، معمولاً فرو کردن 20 سانتی متر کافی خواهد بود .
  7. در صورتی که وارد کردن سند با مشکل مواجه شد می توانید:

الف: سند را به آرامی بچرخانید .

ب : از بیمار بخواهید که نفس عمیق بکشد .

 ج : از بیمار بخواهید که سعی در ادرارکردن نماید تا اسفنکتربازشود .

 د : در صورتی که هیچ یک از موارد فوق موثر نبود روش را متوقف کنید .

8. پس از شروع خروج ادرار آلت تناسلی را بطرف پایین آورده دست خود را جهت نگهداری سند به محل ورود آن به مجرای ادرار منتقل کنید .

9. مراحل 23  الی آخر را شبیه به سنداژ ادراری بیمار زن ادامه می دهیم .