بدنبال افزایش فشار خون، انقباض عروقی داریم و در افراد فشار خون بالا، آستانه انقباض عروقی بالا میرود تا خونرسانی به ارگانهای حیاتی در حد مناسبی حفظ شود. آستانه تغییر قطر عروقی در فشار خونی ها بالای ۱۸۰ میلی متر جیوه است و تداوم آن از حالت انقباض به انبساط عروق منجر میشودو بدنبال آن پارگی رگ و ادم و اختلال عملکرد ارگان حاصل میگردد.

بدنبال افزایش فشار خون، انقباض عروقی داریم و در افراد فشار خون بالا، آستانه انقباض عروقی بالا میرود تا خونرسانی به ارگانهای حیاتی در حد مناسبی حفظ شود. آستانه تغییر قطر عروقی در فشار خونی ها بالای ۱۸۰ میلی متر جیوه است و تداوم آن از حالت انقباض به انبساط عروق منجر میشودو بدنبال آن پارگی رگ و ادم و اختلال عملکرد ارگان حاصل میگردد.

فشار خون و فشار خون بحرانی

فشار سیستولیک بالای ۱۳۰ mmHg و دیاستول بالای ۸۹ mmHg را فشار خون میگویند. اما افراد با فشار سیستولیک بالای ۱۸۰ mmHg بیشتر دچار بحران فشار خون میگردند بنابراین بحران فشار خون یعنی فشار دیاستول بالای ۱۳۰ mmHg که بطور موقتی است و با اختلالات بالینی همراه میباشد. این بحران یک فشار خون بدخیم است و همراه با اختلالات بالینی، ارگانهای مربوطه تحت فشار قرار گرفته و آسیب می بینند.

 

به عبارت دیگر بحران هیپرتانسیون، فشار دیاستول بالای ۱۳۰ mmHg به انضمام یکی از حالتهای زیر که جزو فشار خون اورژانسی است:

 علایم ته چشم :

 ادم پاپی، اگزودا و غیره

 علایم نرولوژیک :

 گیجی، بیقراری، منگی، اختلالات بینایی، خواب آلودگی ناگهانی، تشنج و کوما بسته به شدت ضایعه ناشی از اختلال فشار و تنظیم بدن ( Autoregulation یا تنظیم خودبخودی بدن)

 نارسایی حاد قلبی

 صدمات کلیه :

 کاهش ادرار بعلت کاهش خونرسانی و ازتمی ( بالا رفتن BUN و کراتینین) و الیگوری ( کاهش ادرار ۲۴ ساعته به کمتر از ۴۰۰ میلی لیتر)

 GI :

تهوع و استفراغ

وجود این حالتها با فشار خون دیاستول بالای ۱۳۰ mmHg بعنوان فشار خون بحرانی تلقی میشود. اگر این علایم با فشار دیاستول مذکور توام نباشد بعنوان یک بحران شناخته نمی شود.

درمان نباید سریع و ناگهانی انجام شود بلکه باید در محدوده مشخص و در طی زمان ۳ ساعت معادل با ۲۵ درصد فشار خون بیمار کاهش یابد.

 مواردکنترل فشار خون اورژانسی :

  •  هیپرتانسیون همراه با آنسفالوپاتی (بحران فشار خون)
  •  اینفارکشن میوکارد با فشار دیاستول بالای ۱۳۰mmHg
  •  خونریزی داخل مغزی بویژه ساب آراکنوئید
  •  پاره شدن جدار آئورت
  •  نارسای حاد بطن چپ
  •  فشار خون بالا بعد از عمل جراحی بای پس قلبی
  •  گلومرولونفریت حاد
  •  بیماریهای کلاژن واسکولار مثل لوپوس
  •  پیوند کلیه با فشار خون شدید و بالا
  •  فئوکروموسیتوما (عرق، اختلال بینایی، سردرد)
  •  واکنشهای همراه با داروهای سه حلقه ای (این داروها ایجاد بحران فشار خون میکنند)
  •  کوکائین
  •  بدنبال قطع بعضی داروها و ریباند
  •  اکلامپسی (تشنج و کوما، افزایش فشار خون و پروتئینوری)
  •  جراحی اورژانس
  •  فشار خونهایی که بعد از عمل منجر به خونریزی میشوند
  •  سوختگیها
  •  اپیستاکسیس (خونریزی از بینی)
  •  درمان

 هدف کاهش ۲۵ درصد فشار خون در طی مدت ۳ ساعت است (مگر در شرایط خاص). در مواردی که همراه با علایم نرولوژیک است نباید بیش از معیار فوق فشار خون بیمار پایین آورده شود در غیر این صورت خونرسانی به مغز کاهش یافته و علایم شدیدتر میشود. معمولا در این افراد فشار خون از۱۸۰/۱۰۰ mmHg نباید پایین تر آورده شود و حتی در شرایط خاص در صورت ضرورت فقط مجاز به کاهش فشار خون تا ۱۶۰/۱۰۰ mmHg هستیم.

داروی انتخابی این گروه، داروهای بلوک کننده کانال کلسیم است که اثر ضد ایسکمی نیز دارند و شامل نیمودیپین (Nimodipine ) و نیکاردیپین ( Nicardipine) که درمان بصورت وریدی انجام میشود که در ۱ ساعت اول ۱۰ درصد و در ۲ ساعت بعد ۱۵ درصد فشار خون کاهش داده میشود.

در صورت موجود نبودن داروهای فوق میتوان از نیپراید و TNG در بیماران با علایم عصبی استفاده کرد.

  • ـ اگر بیمار تنها مشکل قلبی داشته باشد فشار خون تا محدوده ۱۲۰/۸۰ mmHg پایین آورده میشود.
  • ـ در دایسکشن حاد آئورت، فشار خون در حدود ۱۲۰/۸۰ mmHg حفظ میشود زیرا هرچه فشار کمتر باشد احتمال دایسکشن کمتر خواهد بودو درمان انتخابی در این گروه استفاده از نیپراید وریدی و بتابلوکر است.
  • ـ در MI و بعد از جراحی بای پس و نارسایی حاد بطن چپ ۲۵ درصد فشار خون فرد در عرض ۳ ساعت پایین آورده میشود.
  • ـ در بیماران کلیوی و گلومرولونفریت نیز ۲۵ درصد فشار در طی ۳ ساعت و تا حدود ۱۶۰/۱۰۰ mmHg کاهش می یابد اما در اینها میتوان تا فشار خون طبیعی نیز تعدیل در فشار داشته باشیم.
  • ـ در فئوکروموسیتوما از فنتولامین استفاده میگردد. در مسمومیت با تری سیکلیکها از آلفا بلوکرها مثل نیپراید و همچنین نیکاردیپین استفاده میشود اما درمان انتخابی آلفا بلوکر است و در زمانی که احتمال ایسکمی قلبی میرود از TNG استفاده میشود.
  • ـ در اکلامپسی درمان انتخابی سولفات منیزیم، متیل دوپا و هیدرالازین است و در سطوح بعدی از کلسیم بلوکرها و نیپراید شاید استفاده گردد. در پره اکلامپسی نیز از سولفات منیزیم و متیل دوپا و هیدرالازین استفاده میگردد.
  • ـ در جراحی ها نیز از TNG و نیپراید استفاده میگردد.

نیتروپروساید سدیم (نیپراید) شروع اثر و پایان اثر لحظه ای دارد و در بکارگیری آن باید به غلظت سیانید در خون توجه شود.

آدالات به هیچ عنوان دیگر بصورت زیر زبانی استفاده نمیشود زیرا مصرف آدالات زیر زبانی در تمامی فشارخونها خطر سکته مغزی و قلبی را بالا میبرد و با مرتالیته بالا همراه است و ممنوعیت استفاده داردو به جای آن TNG زیر زبانی و وریدی بکار برده میشود. .قبلا در آنژین پرینزمتال از آدالات استفاده می گردید که دیگر توصیه نمی شود بلکه از دیلتیازم وریدی استفاده می گردد. در بیماران اینفارکشن میوکارد با موج Q و یا بدون موج Q هرگز از آدالات استفاده نمی شود (مرتالیته بالا) مگر در شرایطی که بصورت ترکیبی با سایر داروها داده میشود.

دیازوکساید دیگر استفاده نمیگردد زیرا در بالغین خطر سکته قلبی (تاکیکاردی رفلکسی) را بالا میبرد (مگر در کودکان).

در بیمارانی که علایمی ندارند از داروهای خوراکی (بتابلوکر، کاپتوپریل و انالاپریل) استفاده میگردد.

 

سعید پاتینان

Aftabir.com