براى اولین‌بار در سال ۱۷۹۶ ادوارد جنر در جهت واکسیناسیون اصولى برعلیه آبله فعالیت کرد. گرچه وى اولین کسى بود که مفیدترین واکنش متقابل را شناسائى کرد و آن را به‌کار برد، اما تصورى از جزئیات اصول ایمونولوژى امروزى نداشت. در واقع یک قرن کامل گذشت تا پاستور ما را قادر کرد تا به درک مسئله واکسیناسیون نزدیک شویم. او نه تنها منشأ بیمارى‌هاى عفونى را کشف کرد، بلکه ثابت کرد که محافظت در مقابل آنها از طریق تزریق میکروب‌هاى ضعیف شده که ایجاد بیمارى خفیفى مى‌کنند، امکان‌پذیر است. نتیجه این کار یک ایمنى فعال، قابل اعتماد و طولانى خواهد بود.

با این وجود، قدم قطعى در ایمن‌سازى انسان در سال ۱۸۸۵ برداشته شد، زمانى که پاستور در برخورد با ژوزف مایستر جوان که توسط سگى به شدت گاز گرفته شده بود براى درمان بعد از تماس (براى اولین بار در تاریخ) از واکسنى که در نخاع خرگوش کشت داده بود و تأثیر مثبت آن در سگ‌ها قبلاً به اثبات رسیده بود، استفاده کرد.

  • در سال ۱۸۹۶ رایت اولین واکسن کشته شده برعلیه تیفوئید را در انسان به کار برد.
  • در سال ۱۹۱۵ ویدال استفاده از یک واکسن سه‌گانه را که شامل باسیل ابرت و پاراتیفوئید A و B پیشنهاد کرد.
  • در سال ۱۸۸۴ کخ و یبریوکلرا (باسیل وبا) را کشف کرد 
  • و در سال ۱۸۹۲ فِرٌان و به‌دنبال او هافکین تلاش کردند تا ایمن‌سازى با باسیل زنده را انجام دهند.

اولین نتایج واکسیناسیون سیاه‌سرفه در سال ۱۹۲۳ توسط مادسون گزارش شد. پس از وى رامون توکسوئید دیفترى و به‌دنبال آن توکسوئید کزاز را کشف کرد. همزمان با این دو کالمت و گورین واکسن BCG را کشف کردند.

براى اولین‌بار در سال ۱۹۳۷ استفاده از واکسن آنفلوآنزا همزمان با واکسن تب زرد گزارش شد. بعد از آن واکسن‌هاى دیگرى ساخته شد، ولى تنها در سال ۱۹۴۹ بود که اندرسن، ولر و رابینز به امید پیدا کردن روش پیشگیرى ضدویروسى براى اولین‌بار ویروس را بر روى سلول‌هاى میمون یا انسان کشت دادند.

سال شمار تاریخ کشف واکسن‌هاى مورد استفاده انسان

  1. اولین کشفیات
    ۱۷۲۱ - واریوسیون در بریتانیاى کبیر انجام شد.

    ۱۷۹۸ - انتشار کتاب جنر
    ۱۸۸۵ - کشف واکسن هارى توسط پاستور و درمان بعد از تماس ژوزف مایستر
  2. واکسن‌هاى میکروبی
    ۱۸۹۲ - واکسن وبا توسط هافکین
    ۱۸۹۶ - واکسن حصبه توسط رایت
    ۱۹۱۳ - ایمن‌سازى علیه دیفتری؛ توکسین - توکسوئید توسط بهرینگ
    ۱۹۲۱ - واکسن توبر کولوز (سل) توسط کالمت و گورین
    ۱۹۲۳ - توکسوئید دیفترى توسط رامسون و گلنی
    ۱۹۲۳ - واکسن سیاه‌سرفه توسط مادسون
    ۱۹۲۷ - توکسوئید کزاز توسط رامسون و زولر
  3. واکسن‌هاى ویروسى که قبل از تکامل تکنیک‌هاى کشت بافتى کشف شدند
    ۱۹۳۲ - واکسن تب زرد توسط سلارد و لیگرت
    ۱۹۳۷ - واکسن ۱۷D تب زرد توسط تیلر
    اولین واکسن در محیط تخم جوجه جنینى تهیه شد.
    ۱۹۳۷ - اولین واکسن غیرفعال آنفلوآنزا توسط سالک
    ۱۹۴۹ - واکسن اوریون توسط اسمورودنیستیو (واکسن زنده ضعیف شده)
  4. واکسن‌هاى ویروسى کشف شده بعد از تکامل تکنیک‌هاى کشت بافتی
    ۱۹۴۹ - کشت بافتى ویروس فلج اطفال (پولیومیلیت) (ادرس - رابینز - ولر)

    ۱۹۵۴ - واکسن غیرفعال فلج اطفال توسط سالک
    ۱۹۵۷ - واکسن زنده ضعیف شده خوراکى فلج اطفال توسط سابین
    ۱۹۶۰ - واکسن‌هاى سرخک
    اول، ادمونستون B (اندرسن) سپس شوارتز
    ۱۹۶۲ - واکسن سرخجه (ولر، نوا و پارکمن)
    ۱۹۶۶ - واکسن اوریون (ویبل بویناخ هیلمن و بعد تاکاهاشی)
    ۱۹۶۷ - واکسن هارى که بر روى سلول‌هاى دیپلوئید انسانى کشت داده شد (ویکتور)
    ۱۹۷۳ - واکسن آبله مرغان (تاکاهشی)
    ۱۹۷۶ - اولین واکسیناسیون برعلیه هپاتیت B (موپاس و سپس هیلمن)
  5. واکسن‌هاى پلى‌ساکاریدی
    ۱۹۶۸ - واکسن مننگوکوک C (گوتشلیخ)

    ۱۹۷۱ - واکسن مننگوکوک A (گوتشلیخ)
    ۱۹۷۸ - واکسن علیه عفونت پنوموکوکی
    ۱۹۸۰ - واکسن علیه هموفیلوس آنفلوآنزا تیپ b
    ۱۹۸۴ - واکسن حصبه پلى‌ساکارید Vi
  6. واکسن‌هاى در دست مطالعه
    واکسن هرپس

    واکسن سیتومگالوویروس
    واکسن گونوکوکی
    واکسن ضدانگل: مالاریا، توکسوپلاسموزیس
    واکسن‌هاى مصنوعی
    واکسن‌هاى ساخته شده به طریق مهندسى ژنتیک
    واکسن‌هاى ایدیوپاتیک
    واکسن هپاتیت A
    واکسن برعلیه فساد دندان
    واکسن جذام
    واکسن سیاه‌سرفه بدون سلول
    واکسن علیه AIDS
  7. ریشه‌کنى آبله و عدم ادامه واکسیناسیون برعلیه آن
    ۱۹۷۷ - آخرین مورد آبله در دنیا در سرزمین سومالى در شهر مرکا گزارش شد.

    ۱۹۷۹ - WHO رسماً اعلام کرد که آبله در تمام دنیا به‌طور کامل ریشه‌کن شده است.
    ۱۹۸۷ - جشن ۱۰ سال ریشه‌کنى آبله