عضله قلب سه نوع عضله اصلی دارد: عضله دهلیزی ، عضله بطنی ، فیبرهای تخصص عمل یافته تحریکی و هدایتی (فیبرهای عضلانی قلب ماهیت سن سیتیال دارد).

عضله قلبی از نظر شکل، همانند عضله اسکلتی،مخطط است و مدت انقباض آن طولانی تر از عضله اسکلتی است. فیبرهای عضله قلب منشعب هستند و غشاءهای سلولی فیبرهای عضلانی در محل صفحات بینا بینی (Intercalated disks) به یکدیگر متصل می شوند. غشاء های سلولی در محل صفحات بینابینی به هم می چسبند واتصالات شکافی (gap junctions)ایجاد می کنند که امکان انتشار آزاد یونها را فراهم می کند. از این رو با تحریک یک نقطه در فیبر عضله پتانسیل های عمل ایجاد شده به آسانی از یک سلول عضله به سلول دیگر می رسند .

 قلب از دو سن سیتیوم مجزا تشکیل شده است : سن سیتیوم دهلیزی و سن سیتیوم بطنی و این جدایی دو سن سیتیوم از یکدیگر این اجازه را به قلب می دهد که دهلیزها مدت کوتاهی قبل از بطن ها منقبض شوند و این امر کارآیی پمپ قلب را بالا می برد.

                           ساختار عضله قلبی   
                      ساختار عضله قلبی . وجود صفحات بینابینی و منشعب شدن عضله از ویژگی های عضله قلب است.

دوره قلبی(Cardiac cycle)

به مدت زمان بین شروع یک ضربان تا شروع ضربان بعدی،یا به عبارت دیگر ابتدای سیستول (انقباض قلبی) تا ابتدای سیستول بعدی دوره قلبی می گویند . هنگامی که عضله قلبی بطن چپ منقبض میشود ، خون از بطن چپ به درون آئورت پمپ می شوداین فاز انقباض عضلانی یا سیستول [Systol] نام دارد. دیاستول[Diastol] زمان استراحت دوره قلبی است که در خلال آن قلب از خون پر می شود.در زمان سیسستول خون از قلب خارج می شود.

مدت انقباض

انقباض عضله قلب چند میلی ثانیه پس از شروع پتانسیل عمل آغاز می شود و تا چند میلی ثانیه پس از خاتمه آن ادامه می یابد.مدت انقباض عضله قلب تابع مدت پتانسیل عمل وکفه آن است که در عضله دهلیزی2/0 ثانیه ودر عضله بطنی 3/0 ثانیه است .

حجم پایان دیاستولی(EDV ): حجم بطن در پایان دیاستول که حدود ml 120- 110 می باشد.

حجم پایانی سیستولی (ESV ): حجم باقیمانده خون در داخل بطن که حدود ml 50 – 40 است.

حجم ضربه ای (stroke volume ): مقدار خونی که طی سیستول از بطن خارج می شود که حدود ml70 است.

 [حجم ضربه ای] S.V = EDV - ESV = 120 - 50 = 70ML  

برون ده قلبی :

ضربان قلب × حجم ضربه ای = برون ده قلبی  S.V × HR = C.O

کسر تخیله (Ejection Fraction):کسری از حجم پایانی دیا ستولی بطن است که با هر ضربه از بطن خارج می شود.

در افراد طبیعی کسر تخیله حدود 65-60 درصد می باشد. در فعالیت های سنگین این حجم ها تغییر میکند.

 کسر تخیله =  حجم ضربه ای × 100 ÷ حجم پایان دیاستولی

ضربـان طبیعی قلب

ضربان قلب در حال استراحت یک فرد بالغ در حالت معمول بین 60تا 100 ضربان در دقیقه می باشد . تعداد ضربان قلب طبیعی در یک فرد ورزشکار با شرایط خیلی خوب می تواند 50تا60 ضربان در دقیقه باشد . طی فعالیت فیزیکی شدید ، ضربان قلب می تواند به 180 ضربان در دقیقه برسد . باهر ضربان 70 تا 80 میلی لیتر خون از قلب یک فرد بالغ به بیرون پمپ می شود . دریک دقیقه ،کل حجم خون که5تا6 لیتراست درعروق سراسر بدن به جریان درمی آید .

دهلیزها

دهلیزها بعنوان پمپ های زمینه ساز عمل بطن ها انجام وظیفه می کنند واندکی قبل از انقباض بطن ها ، منقبض می شوند وخون را تحویل بطن ها می دهند .

منبع انرژی انقباض قلب

قلب انرژی خود را از متابولیسم اکسید اتیو اسید های چرب و بمیزان کمتر لاکتات و گلوکز تامین میکند.

منبع : cardiacnursing.ir